Eğitim | Yabancı Dil Öğrenirken Yapılan Yanlışlar



Yabancı dil öğrenme yöntem ve teknikleri konusunda biraz fikir paylaşımında bulunmak istedim. Bu alanda tabii ki okumanın önemi büyük, fakat dil kitaplardan öğrenilmez, daha doğrusu sadece kitaplardan öğrenilmez. Yani bu konuda kendimizi geliştirmek ve akıcı konuşmak istiyorsak sırf kitaplara bağlı kalamayız. Bu da bir gerçek.

Yabancı dil öğrenir ve öğretirken çok sık sorun yaşayanlarla karşılaşırız. Bazı eğitim merkezlerinde de bu konunun üzerine yanlış şekilde düşülüyor. Yani demem o ki özellikle de yabancı dil eğitiminde bocalıyoruz: Hem eğitmenler hem de öğrenciler olarak. Gerçi artık internet çağında olduğumuza göre bu sorunlar da en aza indirgenmiş gibi görünüyor. Okumanın önemine zaten vâkıf olmuş durumdayız ve sırf bu nedenle iyi bir okuyucu olun tavsiyelerine istisnasız her söylenişinde kulak kabartıyoruz. Ancak belki de en büyük hatamız sadece okumaya ve kitaptan anlayıp öğrenmeye çalışmak.

Yine toplumumuzda dil öğretirken sürekli yapılan (ve müfredatlardan dolayı yapılmak zorunda bırakılan) en önemli hata da bir dili öğretirken öncelikli olarak gramerden başlanmasıdır. Örneğin Arapça eğitimini ele alalım: Gerek liselerde, gerek üniversitelerde, gerekse diğer eğitim merkezlerinde yapılan en önemli yanlış; Arapçayı öğretirken nahiv (gramer) ve sarf (morfoloji / fiil çekimi) derslerinden başlamaktır.

Medreselerde de bu tarz eğitimler olduğunu biliyoruz. Ben medrese eğitimi almadım. Ancak alanların güçlü bir nahiv ve sarf bilgilerinin olduğuna şahidim. Yine de şunu diyorum ki eğer bir dili akıcı bir şekilde konuşmayı istiyorsanız yapacağınız en büyük yanlış o dile gramer eğitimiyle başlamak olacaktır. Bu da tabii olarak o dilden sizi soğutan en büyük etken olur. Ben hep bu tarz eğitimlerden geçtim ve bu da her zaman sıfırdan başlamama yol açtı. Beni sürekli sıfırdan başlattığı için de gramerden hep nefret etmişimdir. Halbuki gramer dersi de pekâlâ eğlenceli hale getirilebilirmiş. 

Küçüklükten beri bize hep dil öğrenmenin kolay bir şey olmadığı empoze edilir. Günün birinde -örneğin lisede- dilci olmaya karar verdiğinizde de bu ön yargınızdan kurtulamadığınız için o eğitime 0-1 yenik başlarsınız. Eğitime bir de gramerden başlanması bu algının üzerine tüy diker. Hadi şimdi buyurun cenaze namazına! Artık o dile olan ilginiz ölü bir ilgi olmuştur. Tabii eğer dili başka amaçlar için kullanmayacaksanız ve tam bir gramer aşığıysanız o başka. Ama şahit olduğum kadarıyla söyleyebilirim ki dili konuşmayı sevenler hep pratik derslerini gramerden daha çok sevmiştir ki ben de -edebiyatçı olduğum gerçeğini saymazsak- öyley(d)im.

Güçlü bir otokontrolünüz olmalı bu iş için. Öncelikle kendinizi yenmeli ve bu işe adım atmadan önce kendinize bir söz vermelisiniz. “Samimi olacağım!” demelisiniz. Kendinizi yapabileceğinize dair ikna etmelisiniz. Hele ki bu alanda (gerek telaffuz, gerek hafıza alanında) yeteneğiniz varsa ne âlâ! İşe 0-1 yenik başlamaktansa tam tersi 1-0 yenerek başlayan taraf siz olursunuz. 


Yabancı Bir Dili Öğrenmek için Sadece Yetenek mi Gerekiyor?


Yabancı bir dili öğrenirken her ne kadar yeteneğin payı büyük olsa da, size söyleyeceğim şey bir o kadar da azim, kararlılık ve samimiyetin de mühim olduğu gerçeği olacaktır. Azminiz ve samimiyetiniz, inanın, işin neredeyse tamamını kapsıyor. 

Ha, yeteneğiniz çok güçlüdür ve üzerine bir de tuttuğunuzu koparan bir insansınızdır; işte o zaman istediğiniz dili öğrenme hususunda kimse elinize su dökemez. Çünkü bu alanda hem yetenekli hem de azimlisiniz, daha ne olsun! 

Tabii şöyle diyenler de çıkacaktır: “Ee benim yeteneğim yok, ama ben yine de o dili öğrenmek istiyorum, ne yapacağım?” Birincisi, eğer dil öğrenmek istiyorsanız, zaten -inanın- mutlaka o alanda -doğuştan ya da irsî olmasa da- bir meyliniz ve dolayısıyla da yeteneğiniz var demektir. Sadece siz o yeteneği göremiyorsunuz. Hem unutmayalım ki Rasulullah'ın (s.a.v) bizlere sayısız tavsiyelerinden biri de yabancı bir lisan öğrenmektir. Ashab-ı Kiram'dan Zeyd bin Sabit'in, Peygamber Efendimiz (s.a.v)'ın ricası üzerine üç hafta gibi bir zamanda İbranice öğrendiğini biliyoruz. Ayrıntılı bilgi için bkz: Şöyle bir link bırakıyorum.

Sonuçta bir şeye karar vermek başarmanın yarısıysa, önemli olan şey yabancı dil öğrenmeye gerçekten karar vermek. Yoksa gramer bile azmimiz karşısında bir gün pes edecek ve bize formüllerle dolu bir matematik gibi görünmeyi bırakacaktır, emin olun!

Lisan Öğrenirken Yapılan Yanlışlar:

  1. Lisan öğrenimine gramerden başlamak. Konuyla alakalı olarak şu videoyu da izleyebilirsiniz. Kendisi aynı zamanda benim hocam olur. (:
  2. Ertelemek ya da ara vermek (Yabancı dilde öğrendiğiniz kelimelerin size küsüp gitmesi için harika bir yöntem. Unutmayalım: Kuran ezberlerken nasıl sürekli tekrar gerekiyorsa aynısı dil öğrenimi için de şarttır.)
  3. Zor konuların üzerinde durmamak ve onları sona bırakmak. (Bu, bizi o konudan iyice soğutan ve gün gelince de çalışmayı iyice erteleyeceğimiz, sonunda da yüzüne bile bakmak istememeye yol açan bir etken olacaktır.) [Not: Bu madde kişiye göre esnetilebilir.]
  4. Hata yapmaktan korkmak ve dolayısıyla konuşma zamanı geldiğinde kendimizi geri çekmek. (Bir bebek yeni bir kelime öğrendiğinde ilk etapta onu düzgün telaffuz etmeyecektir, ama bundan tasalanmaz, çünkü o bir bebektir. Unutmayalım: Biz de lisan öğrenirken bebeklik, çocukluk, gençlik ve olgunluk evrelerinden geçeriz. Bırakın da hata yaparak öğrenelim, değil mi?)
  5. Belki de en büyük yanlışlardan biri (özellikle de Arapça konusunda söylüyorum) sıfırdan başlarken harflerin telaffuzuna tamı tamına özen göstermemektir. Bununla ilgili olarak şu videoyu izlemenizi tavsiye ederim. Belki de Türk Milleti olarak sürekli olarak uyguladığımız yanlış; harf telaffuzlarını maalesef es geçmek. (Unutmayalım: Kuran okurken de yanlış mahreç çıkardığımızda okuduğumuz ayet-i kerimenin -Allah korusun- anlamı değişebiliyor. Bir mahreç değişimi; anlama etki edebiliyor.)
  6. Tabii ki en mühim sebeplerden bir diğeri de tek başına -kendi kendine- öğrenme metotlarını bilmemek ya da es geçmektir. Öğrenmeyi öğrenmek bir kere her ilmin başında yer alan bir etkendir. Bu konu ile ilgili olarak şu ve şu sayfalarıma bir göz gezdirebilirsiniz.
  7. Bu madde de aslında altıncı madde ile eş değerde. Metot geliştirmemek. Bir yabancı dili öğrenirken kendinize ait bir ya da birden fazla metodunuz olabilir. Mesela Arapça öğrenecekseniz, ne için öğreniyorsunuz? Kuran Arapçası mı, İş Arapçası mı, Sağlık Arapçası mı vs. Hepsi için ayrı kitaplarda yoğunlaşmak ya da farklı yayınlar takip etmek etkili olabilir. Ama hepsinde de dinleme-konuşma-yazma-okuma dörtlüsünde ustalaşmak gerekebilir. Vesselam.

5 yorum:

  1. yes, you are right....
    it happen to every people, include me....

    Have a wonderful day

    YanıtlayınSil
  2. Bana göre de dil öğrenme konusunda yapılan en büyük yanlış gramerden başlamaaktır. Gramer gibi çok karmaşık bir sistemden başlamak insanlarda öğrenilmiş çaresizlik duygusu oluşturuyor. Sayenizde yabancı dil öğrenme konusunda çok güzel bir yazı okudum Hatice Hanım.:) Benim de blogumda bu konuda birkaç yazı var. Tam da sizin fikirlerinizi destekler nitelikte.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. En yakın zamanda onları da okumalıyım o halde :) Teşekkür ederim.

      Sil
    2. Rica ederim. Çok kibarsınız.:)

      Sil

Blogger tarafından desteklenmektedir.